برای مقایسه با مصرف خانه یا ظرفیت قرارداد، باید به کیلوواتساعت تولیدی در بازه روز، ماه و سال نگاه کرد. محل نصب، دما، زاویه و سایه نتیجه را تغییر میدهد.
در شبیه سازی PVGIS برای شش شهر نمونه ایران، یک نیروگاه ثابت ۵ کیلوواتی با پنل سیلیکونی، تلفات ورودی ۱۴ درصد، آرایش آزاد و زاویه بهینه سالانه مدل، حدود ۷٬۹۲۰ تا ۸٬۷۱۴ کیلوواتساعت در سال برآورد شد؛ میانگین روزانه سالانه حدود ۲۱٫۷ تا ۲۳٫۹ کیلوواتساعت است. این بازه فقط به شهرها و فرضهای جدول مربوط است و تولید تضمینی پروژه شما نیست.
تفاوت توان ۵ کیلووات با تولید ۵ کیلوواتساعت
کیلووات (kW) توان نامی یا لحظهای را نشان میدهد؛ کیلوواتساعت (kWh) انرژی تولیدشده در زمان است. اگر دستگاهی ۱ کیلووات توان را یک ساعت حفظ کند، ۱ کیلوواتساعت انرژی تولید یا مصرف شده است. پنل ۵ کیلوواتی در اغلب ساعتها دقیقاً ۵ کیلووات خروجی ندارد؛ شدت تابش، زاویه تابش، دما و تلفات همزمان تغییر میکنند. بنابراین ۵ × ۲۴ = ۱۲۰ کیلوواتساعت در روز محاسبه درستی نیست.
جدول تولید نمونه در شش شهر ایران
مدل: PVGIS نسخه ۵٫۳، پایگاه تابش SARAH3 و هواشناسی ERA5، داده دوره ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۳ طبق پاسخ سرویس، توان اسمی ۵ kWp، فناوری c-Si، تلفات ورودی ۱۴٪، سازه ثابت آزاد، افق محاسبهشده و زاویه/سمت بهینه سالانه برای هر شهر. مختصات مرکز شهر بهصورت تقریبی وارد شدهاند. میانگین ماهانه برابر تولید سالانه تقسیم بر ۱۲ است، نه تولید همه ماهها. [۱، ۲]
| شهر | زاویه بهینه مدل | تولید سالانه kWh | متوسط ماهانه kWh | متوسط روزانه kWh |
| تهران | ۳۳ درجه | ۸٬۱۰۶ | ۶۷۶ | ۲۲٫۲ |
| اصفهان | ۳۲ درجه | ۸٬۷۱۴ | ۷۲۶ | ۲۳٫۹ |
| تبریز | ۳۳ درجه | ۷٬۹۲۰ | ۶۶۰ | ۲۱٫۷ |
| شیراز | ۲۹ درجه | ۸٬۷۰۷ | ۷۲۶ | ۲۳٫۹ |
| اهواز | ۲۹ درجه | ۷٬۹۹۳ | ۶۶۶ | ۲۱٫۹ |
| بندرعباس | ۲۷ درجه | ۸٬۲۶۶ | ۶۸۹ | ۲۲٫۷ |
خروجیهای مدل با گردکردن ارائه شدهاند. برای بازتولید، از API رسمی PVGIS با درخواست PVcalc، پارامترهای `peakpower=5`، `loss=14` و `optimalangles=1` استفاده کنید؛ مختصات نمونه: تهران ۳۵٫۶۸۹۲، ۵۱٫۳۸۹۰؛ اصفهان ۳۲٫۶۵۴۶، ۵۱٫۶۶۸۰؛ تبریز ۳۸٫۰۹۶۲، ۴۶٫۲۷۳۸؛ شیراز ۲۹٫۵۹۱۸، ۵۲٫۵۸۳۷؛ اهواز ۳۱٫۳۱۸۳، ۴۸٫۶۷۰۶؛ بندرعباس ۲۷٫۱۸۳۲، ۵۶٫۲۶۶۶. زمان استخراج ۳ مهر ۱۴۰۵ است.
چرا تولید ماههای سال یکسان نیست؟
برای نمونه اصفهان در همین مدل، خروجی ژانویه حدود ۶۶۹، ژوئن ۷۷۰، اوت ۸۲۶ و دسامبر ۶۲۸ کیلوواتساعت است. این ماهها میلادی هستند؛ آنها را بدون تبدیل دقیق با ماههای شمسی برابر نگیرید. در تبریز مقدار دسامبر حدود ۴۴۸ و اوت حدود ۸۳۳ کیلوواتساعت است. تفاوت طول روز، زاویه خورشید و الگوی ابر عاملهای مهمیاند؛ گرمتر بودن هوا نیز الزاماً به معنای تولید بیشتر پنل نیست.
محاسبه سریع چه کاربردی دارد؟
برای تخمین اولیه میتوان نوشت: انرژی روزانه ≈ ظرفیت پنل (kW) × ساعت خورشیدی مؤثر (h) × ضریب عملکرد فرضی. مثال فرضی: ۵ × ۵٫۵ × ۰٫۸ = ۲۲ کیلوواتساعت در روز. این فرمول برای برآورد اولیه است؛ آن را با خروجی PVGIS که تابش ماهانه و مدل تلفات مخصوص خود را اعمال میکند، دوباره در عدد ۰٫۸ ضرب نکنید. شمردن دوباره تلفات، نتیجه را بهاشتباه پایین میآورد.
چه چیزهایی تولید واقعی پروژه را پایین یا بالا میبرند؟
سایه دودکش، جانپناه یا درخت؛ زاویه و جهت ناگزیر بام؛ گردوغبار؛ دمای پنل؛ تهویه پشت پنل؛ خرابی یا خاموشی تجهیزات؛ و محدودیت شبکه میتوانند بر تولید اثر بگذارند. PVGIS افق و الگوهای اقلیمی را مدل میکند، اما سایه اجسام نزدیک مانند درخت یا دیوار را با دقت لازم برای طراحی نهایی خودکار لحاظ نمیکند. برای سقف سوله، تحمل سازه و فضای قابل نصب نیز باید مستقل بررسی شود. [۳]
آیا این تولید تمام مصرف خانه را پوشش میدهد؟
تنها با دیدن تولید سالانه نمیتوان پاسخ داد. زمان تولید روزانه پنل با زمان مصرف خانه یکسان نیست. سیستم متصل به شبکه، سیستم مستقل و سیستم دارای باتری رفتار متفاوتی دارند. باید مصرف ماهانه قبض، بار همزمان، الگوی مصرف شب و مقررات اتصال را در کنار جدول تولید قرار داد. درآمد فروش برق هم موضوع جداگانهای است؛ در مقاله درآمد نیروگاه خورشیدی بررسی شده است.
۵ کیلووات ظرفیت اسمی است؛ مقدار انرژی را باید برای شهر، ماه، زاویه و شرایط نصب محاسبه کرد. جدول بالا یک نقطه شروع مستند برای مقایسه است، نه پیشبینی قرارداد پروژه. اگر محل نصب و قبض مصرف را دارید، نورا انرژی پاک میتواند در قالب درخواست بررسی نیروگاه اطلاعات پروژه را دریافت کند.